Syçanlarda MRAP2 gen mutasiýa bilen baglanyşykly semizlik, adamlaryň 1% -i, keseliň ilkinji genetiki düşündirişini görkezýär
Syçanlarda MRAP2 gen mutasiýa bilen baglanyşykly semizlik, adamlaryň 1% -i, keseliň ilkinji genetiki düşündirişini görkezýär
Anonim

Deňagramsyz iýmitlenmegiň, ýaglaryň köp bolmagy we şekeriň köp bolmagy saglygyň we semizligiň döremegine sebäp bolup biljekdigi öňden bäri kesgitlenildi. Obeer şaryndaky köp adam iýmitiň degişli böleklerini ölçemekde kynçylyk çekýär we iýmitlenmäge ýykgyn edýär. Bütindünýä saglygy goraýyş guramasy hatda semizlikiň 2008-nji ýyldan başlap epidemiýadygyny aýtdy., Öne bu dünýädäki agramyň artmagy genetiki esasda bolan bolsa näme etmeli?

Täze gözlegde, Boston çagalar hassahanasynyň gözlegçileri agyr semizligiň genetiki sebäbini kesgitlediler we umumy semiz ilatyň agramyny ýokarlandyrmak we energiýa sarp etmek meselesinde täze soraglary döretdiler. Semizlik, adam birbada ulanmaga umyt edip bilmeýän köp ýag we şeker iýende ýüze çykýar. Bu iýmitlerden alynýan energiýa, bedeniň hemme ýerinde ýag ýaly saklanýar we semizlige mahsus bolan agramyň ýokarlanmagyna getirýär. Syçanlarda MRAP2 atly geniň genetiki üýtgemegi bilen baglanyşykly geçirilen synagda gözlegçiler geniň bedeniň energiýa sarp edilişini we saklanyşyny kadalaşdyrýandygyny anykladylar. Bu funksiýa bolmasa, aýdyň, gen üýtgedilen bolsa - adamyň işdäsi ýokarlanýar, energiýa sarp edilýär we haýwan köp agram alýar.

Genöne genetika garamazdan, gowulaşýan agramy az iýmek bolmazmy?

Gen, dogry işlän mahaly, bedene aç däldigini aýtmak üçin beýnine we beýleki genlere signal berýär. Netijede, energiýa ýakylýar, işdä basylýar we howply agramyň öňüni alýar. Şeýle-de bolsa, MRAP2 üýtgedilende, bu funksiýany ýerine ýetirip bilmeýär we şonuň üçin beden mümkin boldugyça köp energiýa saklamaga synanyşýar; bedeniň doludygyny hiç haçan aýdylmaýandygy sebäpli, bu artykmaç iýmitlenmäge sebäp bolýar.

Gözlegçiler ömrüniň dowamynda agramyň ýokarlanmagyny synlamak üçin MRAP2-den başga syçanlary döretdiler. Syçanlar adaty ululykdan takmynan iki esse ulaldy. Agramyň ýokarlanmagy erkeklerde aýallara garanyňda has aýdyň görünýärdi. Geň zat, MRAP2 bolmasa doglan syçanlar ilki bilen köp iýmese-de, işleýän MRAP2 genleri bilen deňeşdirilende has çalt agram gazandylar. Gözlegçiler yzygiderli 50 günüň dowamynda gözegçilik edilende, bu syçanlaryň MRAP2-de mutasiýa bolmazdan, syçanlardan has köp iýendigine göz ýetirdiler. Olderaşy ulaldygyça, işdäsi köpeldi we MRAP2 mutasiýa edilmedik iýmit bilen deň mukdarda iýmitlense-de, agramyny artdyrmagy dowam etdirdi.

Gözlegçiler, bu mutasiýa bilen syçanjygyň sagdyn agramyna ýetip biljekdigini ýa-da ýokdugyny barlamak üçin, syçanlar ikisiniň agramynyň deňdigini anyklaýançalar, şuňa meňzeş berhizlere syçanlary goýýarlar. Ablyeri gelende aýtsak, mutant syçanlar üýtgemedik deň-duşlary bilen deň agramy görkezmek üçin 10-15 göterim peseldilmeli boldular - çäklendirilen iýmitden çykan badyna, agramy çalt ýokarlandy.

Bu bellärliklidir, sebäbi semizlik üçin düşündiriş hökmünde genetika öň öwrenilmedi. Şeýle-de bolsa, bu genetiki mutasiýa bilen baglanyşykly tapyndylary äsgermezlik etmek kyn. Edil şonuň ýaly-da, agyr semiz adamlaryň mysalyndan 500 genom bilen deňeşdirilende, gözlegçiler MRAP2 geninde bozujy mutasiýa bolan bir adamy we diňe käbir genleri üýtgedilen dört adamy tapdylar, bu mutasiýa syçanlaryň agyr agramynyň ýokarlanmagyna sebäp bolýar adamlarda semizligiň seýrek sebäbi bolup biler.

Gözlegiň esasy sülçisi, Boston çagalar hassahanasynyň endokrinologiýa bölüminiň başlygy M.D. Genetiki mutasiýa bilen syçanlar has köp agram gazandylar we semiz adamlar toparynda şuňa meňzeş mutasiýa tapdyk ".

Emma bu geniň işleýşi nädip ýüze çykdy?

"Üstünlikli gen gipotezasy", MRAP2 ýaly işdäni we agramy üýtgedýän seýrek gen mutasiýalarynyň bardygyny, sebäbi siwilizasiýa gurulmazdan ozal açlyk döwründe adamlara ewolýusiýa artykmaçlygyny berendigini düşündirýär. Iýmit ýetmezçiligi bolanda, has köp iýip we şol energiýany birnäçe gezek iýmit tapyp bilýänler, energiýa saklap bilmeýänlerden has gowy ýaşap bilerler. Bu mutasiýalaryň nähili işleýändigi barada goşmaça gözleg, bedeniň energiýa saklamak we ulanmak mehanizmleri barada düşünje berip biler. Häzirki gözlegde, mutant syçanlaryň has köp iýmit energiýasyny saklaýandyklaryny düşündirmek üçin laboratoriýa hiç zat görmedi.

Munuň netijeleri näme?

Majzoub we onuň kärdeşleri semiz adamlaryň goşmaça ilatyny, şol sanda işjeňlik we iýmitleniş çärelerini öwrenmek, şeýle hem geniň bedende energiýa sarp edilişini üýtgetmegi öwrenmek arkaly gözlegleriniň gerimini giňeltmekçi. Şeýle-de bolsa, syçanlardaky tapyndylar we adamlarda tapylan tapyndylar bu gözlegiň netijesini aýdyňlaşdyrýar: semizlik genetiki esas bolup biler.

Mowzuk arkaly meşhur