Aladanyň insult töwekgelçiliginiň ýokarlanmagy bilen baglanyşykly: Çilim çekmegiň, stresiň we ýokary gan basyşynyň ömürlik täsiri
Aladanyň insult töwekgelçiliginiň ýokarlanmagy bilen baglanyşykly: Çilim çekmegiň, stresiň we ýokary gan basyşynyň ömürlik täsiri
Anonim

“Bagtly bol” bölümini häzirlikçe ýatdan çykaryň: Alada etme. Recentlyakynda Pittsburg uniwersitetiniň we Garward uniwersitetiniň gözlegçileri aladanyň ortaça ýokarlanmagynyň adamyň geljekde insult töwekgelçiliginde has uly böküşlere sebäp bolandygyny anykladylar.

Ilkinji milli saglyk we iýmitleniş barlagynyň (NHANES I), 25-74 ýaş aralygyndaky 6, 019 dersi öz içine alýan 22 ýyllyk giňişleýin gözlegiň çäginde gözlegçiler topary 419 insult keselini öwrendi we haýsy bölegine göz aýlady pida bolanlaryň arasynda hiç wagt alada ýokdy. Derňewlerine her bir dersiň saglygyny doly suratlandyrmak üçin berk akyl saglygy soragnamalaryny, gan synaglaryny we çuňňur lukmançylyk synaglaryny goşdular. Netijede, alada alamatlarynyň iň ýokary derejesindäki adamlar durmuşda insult keseline 33 göterim köp girdiler.

Pittsburgyň lukmançylyk mekdebiniň gözleg ýolbaşçysy we ýürek-damar häsiýetli lukmançylyk boýunça gözlegçi doktor Maýa Lambiase "Her kimiň wagtal-wagtal aladasy bar" -diýdi. damar damarlaryňyza ýolda täsir ediň.”

Aladanyň bozulmagy kebelekleriň ýagdaýyndan has köp zady aňladýar. Olara umumylaşdyrylan aladanyň bozulmagy, obsesif-kompulsiv bozulma, aljyraňňylyk, trawmatikden soňky stres bozulmalary we sosial aladalar degişlidir. Takmynan 40 million amerikaly bu uly bäşligiň birinden ejir çekýär, köp sanly ýagdaý anyklanmasa-da, newrologiki näsazlyk däl-de, şahsyýet kemçiligi hökmünde ýüze çykýan hemişelik howsala ýa-da alada.

Köplenç aladalar, adamyň fiziki we akyl saglygyna uly zyýan ýetirip biljek köp sanly täsirleri getirýär. Mysal üçin, alada bildirýänler ýokary gan basyşyndan we belli bir stres gormonlarynyň derejesiniň ýokarlanmagyndan has köp ejir çekýärler. Aladadan ejir çekýänler çilim çekip, fiziki taýdan hereketsiz bolýarlar, häzirki gözlegçiler insult-alada gatnaşyklarynyň düýbüni tutup biler diýýärler.

Aladalar köp babatda depressiýadan tapawutlanýan bolsa-da, umytsyzlyk we biperwaýlyk, hemişelik gorky we aljyraňňylyk - Lambiase we kärdeşiniň gözleginde depressiýanyň, aladanyň we uklamagyň kynçylyklarynyň insult töwekgelçiliginiň ýokarlanandygy bilen baglanyşykly öňki gözlegleri gaýtalaýar.

Bu näsazlyklaryň ýüze çykýan psihologiki kynçylyklary bilelikde insult töwekgelçiligini 29 göterim ýokarlandyryp biler. Kanadanyň lukmançylyk birleşiginiň Journalurnalynda çap edilen bir gözlegde sekiz ýyllyk döwürde 2-den 367 adamyň ýürek-damar kesellerinden, 1-nji 010-yň esasan ýürek işemiki keselinden, 562 adam insultdan we 795 adamyň başga bir ýürekden ölendigi anyklandy. başynda hiç kimiň ýürek-damar keseli bolmasa-da baglanyşykly sebäpler. Şeýle-de bolsa, 14 göterimi agyr psihologiki kynçylyklara sezewar boldy. Şu ýylyň başynda neşir edilen başga bir gözlegde, uly ýaşly adamlaryň şuňa meňzeş kynçylyklardan soň insult howpunyň has ýokarydygy anyklandy.

Onda bu artýan töwekgelçilige näme goşant goşýar? Ilki bilen urmagyň iki görnüşini gözden geçiriň. Çilim çekmek we fiziki hereketsizlik, ähli urgularyň takmynan 80 göterimini emele getirýän işemiki insultyň iň köp ýaýran sebäpleridir. Soňra beýleki 20-ni aňladýan gemorragiki urgylar bolýar. Işemiki urgylar beýnine alyp barýan petiklenen gämiden ýa-da arteriýadan emele gelýär. Gemorragiki insult beýnine gan akýan gan damarlary bilen bellenýär.

Dietaramaz iýmitlenmek we maşk etmezlik, bedeni gandaky ýagdan halas edýär we ganyň erkin akmagyny kynlaşdyrýar. Bular köplenç işemiki urga sebäp bolýar. Bu aralykda, alada we beýleki psihologiki ýükler stres arkaly gormonal derejede işleýär.

Aslynda, aladanyň oňyn seslenmesi bozulmany güýçlendirýändigi sebäpli beýni barha agyr ýüküň aşagynda. Bu beýnimize artykmaç stres döredýär we aň-bilim işini has kynlaşdyrýar. Neýronlar nädogry aragatnaşyk saklaýarlar. Amallar bozulýar. Depressiýadan ejir çekýänler we aladaly hassalar, näsazlyklarynyň düýpgöter üýtgemegine garamazdan, insult üçin şuňa meňzeş howp bilen ýüzbe-ýüz bolýarlar.

Garward jemgyýetçilik saglyk mekdebiniň doktory An Pan BBC-ä beren interwýusynda "Haýsy mehanizmiň bardygyna garamazdan, depressiýa düşen adamlaryň insult töwekgelçiliginiň has ýokarydygyny bilmek lukmanyň diňe depressiýany bejermeklige däl-de, ünsi jemlemegine kömek edip biler" -diýdi. gipertoniýa, süýji keseli we ýokary derejeli holesterin ýaly insult töwekgelçilik faktorlaryny bejermek, şeýle hem çilim çekmek we maşk etmek ýaly durmuş ýörelgelerini çözmek."

Mowzuk arkaly meşhur